TÜİK, söz konusu verilerin belediyeler, 50 ve üzeri çalışanı bulunan imalat sanayi işyerleri, kurulu gücü 100 MW ve üzeri olan termik santraller, altyapısı tamamlanmış OSB’ler, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’ne üretim beyanında bulunan maden işletmeleri ve lisanslı ya da belediyelerce işletilen atık işleme tesislerinden derlendiğini bildirdi.
İmalat sanayinde 24,4 milyon ton atık
İmalat sanayi işyerlerinde 4,2 milyon tonu tehlikeli olmak üzere toplam 24,4 milyon ton atık oluştu. Bu atıkların %70,1’i satıldı veya lisanslı atık işleme tesislerine gönderildi; %12,1’i tesis bünyesinde geri kazanıldı, dolgu malzemesi olarak kullanıldı veya doğaya yeniden kazandırıldı. Atığın %10,8’i düzenli depolama tesislerine, %2,6’sı yakma veya ko-insinerasyon tesislerine gönderilirken %2,4’ü belediyeler veya OSB yönetimlerince toplandı. %1,8’i işyeri sahasında depolandı, %0,1’i ise diğer yöntemlerle bertaraf edildi.
Maden sektöründe 1 milyar tonu aşan atık
Maden işletmelerinde dekapaj malzemesi/pasa hariç 40,5 milyon ton atık oluştu. Dekapaj dahil toplam atık miktarı 1 milyar 61 milyon ton olarak kaydedildi. Toplam atığın %99,99’unu mineral atıklar oluşturdu. Atıkların %85,1’i pasa sahalarında, atık barajlarında veya düzenli depolama tesislerinde bertaraf edilirken, %12,5’i ocak içine geri dolduruldu. %2,4’lük kısmı ise diğer yöntemlerle geri kazanıldı veya bertaraf edildi.
Termik santrallerde 26,5 milyon ton atık
Termik santrallerde 10,4 bin tonu tehlikeli olmak üzere toplam 26,5 milyon ton atık meydana geldi. Tehlikesiz atıkların %84,6’sı kül ve cüruf atıklarından oluştu. Atıkların %86,9’u kül dağı, kül barajı ve düzenli depolama tesislerinde bertaraf edilirken, %13,1’i lisanslı tesislere gönderildi veya maden/taş ocaklarının geri doldurulmasında kullanıldı.
OSB'lerde 397 bin ton atık
OSB müdürlüklerinin idari faaliyetleri, atıksu arıtımı ve altyapı hizmetleri sonucu 196 bin tonu tehlikeli olmak üzere toplam 397 bin ton atık oluştu. Bu atığın %95,5’i atık işleme tesislerine gönderildi.
Belediyelerde 32,3 milyon ton atık toplandı
1.401 belediyenin 1.392’sinde atık hizmeti verildiği tespit edildi. Bu belediyelerde toplanan toplam 32,3 milyon ton atığın %88,9’u atık işleme tesislerine, %10,9’u belediye çöplüklerine gönderildi. %0,3’lük bölüm ise diğer yöntemlerle bertaraf edildi. Kişi başı günlük ortalama atık miktarı 1,09 kg olarak hesaplandı.
Ayrıca, belediyelere ait atıksu arıtma tesislerinde kuru madde bazında 353 bin ton arıtma çamuru oluştuğu belirlendi.
Atık işleme tesislerinde 195 milyon ton atık işlendi
2024 yılında atık bertaraf ve geri kazanım tesislerinde 195 milyon ton atık işlendi. Bunların 139 milyon tonu bertaraf edilirken, 56 milyon tonu geri kazanıldı. Düzenli depolama tesislerinde 138 milyon ton, yakma tesislerinde 448 bin ton atık bertaraf edildi. Ko-insinerasyon tesislerinde 4,7 milyon ton atık yakılarak enerji geri kazanımı sağlandı.
Kompost tesislerinde 124 bin ton atık geri kazanılırken, diğer geri kazanım tesislerinde metal, plastik, kâğıt, mineral gibi çeşitli türlerde toplam 51,5 milyon ton atık geri kazanıldı.
TÜİK, Atık İstatistikleri Bülteni’nin bir sonraki yayımlanma tarihinin Kasım 2027 olduğunu duyurdu.
