SGK’dan Kayıt Dışı İstihdama Karşı Bilgilendirme Atağı
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında yürüttüğü rehberlik ve bilgilendirme çalışmalarını sürdürüyor. Her yıl sivil toplum kuruluşları ve meslek odalarına gerçekleştirilen bilgilendirme ziyaretleriyle işveren ve çalışanlara kayıt dışı istihdamın doğurduğu hukuki ve ekonomik sonuçlar anlatılıyor.
SGK yetkililerinin açıklamasına göre kayıt dışı istihdam, çalışanların sosyal güvenlik sistemine hiç bildirilmemesi veya eksik gün ya da ücretle bildirilmesi anlamına geliyor. Bu durumun hem çalışan hem de işveren açısından ciddi sonuçlar doğurduğu vurgulandı.
Yapılan açıklamada, çalışanların sigortalı çalışmasının anayasal bir hak olduğu ve işverenlerin bu konuda yasal sorumluluk taşıdığı hatırlatıldı. Sigortasız çalışmayı çalışanların talep etmesi halinde dahi işverenin bu talebi kabul etmesinin yasalar karşısında geçersiz olduğu ifade edildi. Özellikle emekli, dul ve yetim aylığı alan ya da sosyal yardım desteği gören bazı kişilerin sigortasız çalışmak istedikleri, ancak bu taleplerin işverenler açısından büyük riskler barındırdığı belirtildi.
Kayıt dışı istihdamın sosyal güvenlikten yoksunluk, emeklilik hakkının kaybı, iş kazası durumunda güvencesizlik ve sosyal yardımlardan mahrumiyet gibi pek çok olumsuz sonucu beraberinde getirdiğine dikkat çekildi. Ayrıca işverenler açısından yüksek para cezaları, teşvik kayıpları, adli ve idari yaptırımlar, vergi avantajı kaybı ve haksız rekabete neden olan sonuçlar doğurduğu kaydedildi.
Denetimlerde kayıt dışı işçi çalıştırıldığı tespit edilen işyerlerine ciddi yaptırımlar uygulandığı, örneğin bir işçinin bir yıl süreyle sigortasız çalıştırılması hâlinde 2025 yılı itibarıyla 14 asgari ücrete kadar ceza kesilebildiği belirtildi. Ayrıca gecikmeli primler, teşvik iptalleri ve haksız yararlanılan desteklerin geri tahsili gibi işlemler de uygulanıyor.
Yabancı uyruklu işçi çalıştırılması durumunda da çalışma izni alma zorunluluğu olduğu hatırlatılarak, izinsiz yabancı çalıştıran işverenlere kişi başı 81.683 TL idari para cezası uygulandığı bildirildi. Bu durumun ayrıca yabancı işçinin ve ailesinin konaklama, dönüş ve sağlık giderlerinin işverence karşılanmasını da zorunlu kılabileceği belirtildi.
Ayrıca, işverenlerin 3 ve üzeri işçi çalıştırdığı işyerlerinde tüm ücret ödemelerini banka kanalıyla yapmakla yükümlü olduğu vurgulandı. Bu zorunluluğun ihlali hâlinde her işçi ve her ay için 2.179 TL idari para cezası uygulanıyor.
Çalışanların, e-Devlet sistemi, ALO 170 hattı, SGK müdürlükleri veya CİMER aracılığıyla sigortalılık durumlarını sorgulayabilecekleri ve ihbar-şikâyette bulunabilecekleri hatırlatıldı.
Sosyal Güvenlik Kurumu, hem çalışanların hak kaybını önlemek hem de işverenlerin mağduriyet yaşamaması adına kayıt dışı istihdamla mücadelede kararlılıkla hareket etmeye devam edeceğini duyurdu.
