Beşeri Sermaye Endeksi İlk Kez İl Bazında Açıklandı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Beşeri Sermaye Endeksi’ni 2021-2023 dönemi için ilk kez il düzeyinde resmi istatistik olarak yayımladı. Endeks, Dünya Bankası tarafından geliştirilen metodolojiye göre; hayatta kalma, sağlık ve eğitim bileşenlerinden oluşuyor ve bir çocuğun 18 yaşına geldiğinde sahip olabileceği potansiyel beşeri sermayeyi ölçüyor.
0 ile 1 arasında değer alan endeksin, 1'e yaklaşması daha yüksek üretkenlik ve daha iyi sağlık-eğitim koşullarını işaret ediyor.
Türkiye genelinde Beşeri Sermaye Endeksi, 2021 yılında 0,693 iken 2022 yılında %0,5 artışla 0,696’ya çıktı. Ancak 2023 yılında endeks, 2022’ye göre %0,9 azalarak 0,690 seviyesine geriledi. Alt bileşenlerden hayatta kalma oranı %0,3 azalışla 0,985’e düştü. Sağlık endeksi %0,2 artarak 0,966’ya yükselirken, eğitim bileşeni %0,8 azalışla 0,725 oldu.
Avrupa Birliği ülkeleriyle yapılan karşılaştırmada ise Türkiye’nin geride kaldığı görüldü. 2020 yılı verilerine göre, AB-27 ortalaması 0,730 olarak kaydedildi. Finlandiya (0,796), İsveç (0,795) ve İrlanda (0,793) en yüksek değerlere sahip ülkeler olurken, Romanya (0,584), Bulgaristan (0,614) ve Slovakya (0,665) en düşük değerlere sahip ülkeler arasında yer aldı.
2023 yılı itibarıyla Türkiye’de en yüksek beşeri sermaye endeksine sahip il 0,781 ile Çanakkale oldu. Çanakkale’yi sırasıyla Antalya (0,761), Erzincan (0,756), Eskişehir (0,755) ve Rize (0,749) izledi. Endeksin en düşük olduğu il ise 0,599 ile Şırnak olarak belirlendi. Şırnak’ı Ağrı, Şanlıurfa, Gümüşhane ve Muş takip etti.
2021-2023 yılları arasında beşeri sermaye endeksinin en fazla arttığı il 0,026 puanlık artışla yine Çanakkale olurken, onu Uşak (0,022) ve eşit artış gösteren Siirt, Antalya ve Erzincan (0,017) izledi. Aynı dönemde endeksin en fazla düştüğü iller ise sırasıyla Hatay (-0,066), Adıyaman (-0,059), Kahramanmaraş (-0,048), Manisa (-0,024) ve Malatya (-0,022) oldu.
Beşeri Sermaye Endeksi ile ilgili bir sonraki haber bülteninin Eylül 2028’de yayımlanması planlanıyor.
