Türkiye'nin Ar-Ge Harcamaları Rekor Kırdı: 2024'te 651,8 Milyar TL'ye Ulaştı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 'Araştırma-Geliştirme Faaliyetleri Araştırması, 2024' verilerine göre, Türkiye'nin gayrisafi yurt içi Ar-Ge harcaması 2024 yılında önceki yıla göre %72 artarak 651 milyar 822 milyon TL'ye yükseldi.
Türkiye’nin Ar-Ge Harcamaları Rekor Kırdı: 2024’te 651,8 Milyar TL’ye Ulaştı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan “Araştırma-Geliştirme Faaliyetleri Araştırması, 2024” verilerine göre, Türkiye’nin gayrisafi yurt içi Ar-Ge harcaması 2024 yılında önceki yıla göre %72 artarak 651 milyar 822 milyon TL’ye yükseldi.
Ar-Ge harcamasının gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) içindeki payı ise 2023’te %1,39 iken 2024’te %1,46 olarak kaydedildi. Toplam 44 trilyon 587 milyar 225 milyon TL’lik GSYH içinde Ar-Ge’ye ayrılan pay, son 15 yılın en yüksek oranlarından biri oldu.
TÜİK verilerine göre en fazla Ar-Ge harcaması mali ve mali olmayan şirketler tarafından gerçekleştirildi. Şirketler toplam harcamaların %64,8’ini üstlenirken, yükseköğretim kurumları %30,9, genel devlet sektörü ise %4,3 pay aldı. Ar-Ge harcamaları içinde personel giderleri %59,5 ile en büyük kalemi oluşturdu.
Finansman dağılımında da şirketler öne çıktı. Ar-Ge harcamalarının %53,8’i şirketler, %30,4’ü genel devlet, %12,9’u yükseköğretim kurumları, %2,9’u ise yurt dışı kaynaklar tarafından finanse edildi.
2024 yılında tam zaman eşdeğeri (TZE) cinsinden 310 bin 473 kişi Ar-Ge personeli olarak çalıştı. Bu personelin %67,1’i şirketlerde, %30’u yükseköğretimde, %2,9’u ise kamu kurumlarında görev yaptı. Kadın Ar-Ge personel oranı %34,2 olurken, bu oran yükseköğretimde %47,9’a kadar çıktı.
Eğitim düzeyine göre dağılımda Ar-Ge personelinin %30,6’sı doktora veya eşdeğeri, %39,9’u lisans, %20,3’ü yüksek lisans seviyesinde eğitim aldı.
Bölgesel dağılımda ise İstanbul (TR10) toplam Ar-Ge harcamasının %33,4’üyle ilk sırada yer aldı. Onu Ankara (TR51) %27,8 ve Kocaeli-Sakarya-Düzce-Bolu-Yalova (TR42) %9,4 bölgeleri izledi.
İmalat sanayinde yüksek teknoloji faaliyetleri Ar-Ge harcamalarında belirleyici oldu. 210 milyar 506 milyon TL’lik harcamanın %46,9’u yüksek teknoloji, %40,2’si orta yüksek teknoloji, %8,2’si orta düşük, %4,7’si düşük teknoloji faaliyetlerinden geldi.
Dolaylı Ar-Ge teşvikleri de önemli oranda arttı. 2015 yılında özel sektör Ar-Ge harcamalarının %14,8’ini oluşturan dolaylı teşviklerin payı, 2024’te %25,1’e yükseldi.
TÜİK, bir sonraki Araştırma-Geliştirme Faaliyetleri Araştırması bülteninin Ekim 2026 tarihinde yayımlanacağını duyurdu.