Marcus Aurelius Türkiye'de: 65 Yıllık Hasret Sona Erdi
Roma İmparatoru Marcus Aurelius'un Burdur'daki Boubon Antik Kenti'nden 1960'lı yıllarda yasa dışı yollarla yurt dışına kaçırılan bronz heykeli, 65 yıl sonra Türkiye'ye iade edildi. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada bu önemli gelişmeyi 'tarihi bir başarı' olarak nitelendirdi.
Marcus Aurelius Türkiye'de: 65 Yıllık Hasret Sona Erdi
Roma İmparatoru Marcus Aurelius’un Burdur’daki Boubon Antik Kenti’nden 1960’lı yıllarda yasa dışı yollarla yurt dışına kaçırılan bronz heykeli, 65 yıl sonra Türkiye’ye iade edildi. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada bu önemli gelişmeyi “tarihi bir başarı” olarak nitelendirdi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın, New York Manhattan Bölge Savcılığı ve ABD İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi ile 2021 yılında başlattığı ortak soruşturma süreci, Marcus Aurelius’un ülkesine dönüşüyle sonuçlandı. Bakan Ersoy, açıklamasında, “Uzun soluklu bir mücadeleydi. Biz haklıydık, kararlıydık, sabırlıydık ve kazandık” ifadelerine yer verdi.
Boubon’dan Ohio’ya, Oradan Ankara’ya Uzanan Yolculuk
MS 2. yüzyıla tarihlenen Marcus Aurelius heykeli, Gölhisar ilçesindeki Boubon Antik Kenti’nde 1960’larda yapılan kaçak kazılarla yurt dışına çıkarılmış, ardından ABD’nin Ohio eyaletindeki Cleveland Sanat Müzesi koleksiyonuna girmişti. Heykel, Roma İmparatoru’nu bir filozof olarak tasvir etmesiyle antik sanat tarihinde ayrı bir öneme sahip.
Heykelin Türkiye’ye ait olduğuna dair ilk akademik çalışmalar, Türk arkeolojisinin öncülerinden merhum Prof. Dr. Jale İnan tarafından başlatılmıştı. Bu çabalar yıllar içinde bilimsel analizler, tanık ifadeleri ve arşiv belgeleriyle desteklenerek somut delillere dönüştü.
Bilimsel Kanıtlarla Geri Döndü
Cleveland Sanat Müzesi’nin itirazları üzerine yapılan bilimsel incelemeler, Almanya’daki Curt Engelhorn Arkeometri Merkezi laboratuvarlarında gerçekleştirildi. Heykelin yıllarca Boubon topraklarında gömülü kaldığı, yapılan toprak analizleriyle bilimsel olarak ispatlandı. Ayrıca, Marcus Aurelius heykelinin ayağındaki kurşun çıkıntılar ile Boubon’daki Sebasteion yapısındaki kaideler arasındaki birebir uyum da eserin kökenine dair başka bir güçlü delil oldu.
Zorlu Süreçte Titiz Çalışma
Kaçakçılıkla Mücadele Dairesi Başkanı Zeynep Boz, heykelin içinden toprak örneği alınmasında yaşanan zorluklara değinerek, referans örnek olarak Burdur Müzesi’nde korunan Valerianus heykelinin kullanıldığını belirtti. Katılaşmış toprak nedeniyle zor anlar yaşansa da, Bakanlık çalışanları azimle çalışarak gerekli örnekleri almayı başardı. Yapılan karşılaştırmalar sonucunda her iki heykelin aynı toprak bileşimine sahip olduğu kesin olarak ortaya kondu.
Uluslararası İş Birliğiyle Tarihi Başarı
Cleveland Sanat Müzesi, tüm bu bilimsel ve hukuki deliller karşısında dava sürecinden çekildiğini Manhattan Bölge Savcılığı aracılığıyla resmen bildirdi. Marcus Aurelius’un iadesiyle birlikte, Boubon kökenli Lucius Verus, Septimius Severus ve Caracalla’ya ait diğer heykeller de Türkiye’ye kazandırıldı.
Ankara’da Sergilenecek
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Marcus Aurelius heykelinin çok yakında Ankara’da düzenlenecek bir sergide sanatseverlerle buluşacağını duyurdu. Ersoy, bu sürece katkı sunan Burdur Müzesi, Boubon kazı ekibi ve Kaçakçılıkla Mücadele Dairesi Başkanlığı’na teşekkür ederken, eserin Türkiye’ye taşınmasında destek olan Türk Hava Yolları’na da şükranlarını sundu.
Marcus Aurelius’un dönüşü, Türkiye’nin kültürel mirasını koruma konusundaki kararlılığını bir kez daha gözler önüne sererken, uluslararası hukuk ve bilimsel iş birliğinin güçlü bir örneği olarak da tarihe geçti.