Dış Ticarette Büyük Ölçekli Girişimlerin Ağırlığı Artıyor: İhracatın Yarısı İlk 500 Girişimden
Türkiye'de 2024 yılı dış ticaret verilerine göre, ihracatın %44,4'ü ve ithalatın %58,7'si büyük ölçekli girişimler tarafından gerçekleştirildi. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan 'Girişim Özelliklerine Göre Dış Ticaret İstatistikleri' bülteni, dış ticaret yapan 179 bin 673 ihracatçı ve 318 bin 603 ithalatçı girişimin faaliyet türü ve çalışan sayılarına göre dağılımını ortaya koydu.
Dış Ticarette Büyük Ölçekli Girişimlerin Ağırlığı Artıyor: İhracatın Yarısı İlk 500 Girişimden
Türkiye’de 2024 yılı dış ticaret verilerine göre, ihracatın %44,4’ü ve ithalatın %58,7’si büyük ölçekli girişimler tarafından gerçekleştirildi. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan “Girişim Özelliklerine Göre Dış Ticaret İstatistikleri” bülteni, dış ticaret yapan 179 bin 673 ihracatçı ve 318 bin 603 ithalatçı girişimin faaliyet türü ve çalışan sayılarına göre dağılımını ortaya koydu.
Verilere göre, ihracat yapan girişimlerin %75,6’sını 1-9 çalışanı bulunan mikro ölçekli girişimler oluşturdu ancak bu girişimlerin toplam ihracattaki payı %18,8’de kaldı. Buna karşılık, sadece %1,1’lik bir oranı temsil eden büyük ölçekli girişimler (250+ çalışan), toplam ithalatın %58,7’sini gerçekleştirdi.
Sanayi sektörü, dış ticarette öncü rolünü sürdürdü. Girişimlerin ana faaliyetine göre, ihracatın %56,5’i ve ithalatın %47,3’ü sanayi sektöründen geldi. Sanayi sektöründeki büyük ölçekli girişimler, ihracatta %68,6, ithalatta ise %80,5 oranında pay aldı. Ticaret sektöründe ise ihracatın %89,0’ı küçük ve orta ölçekli girişimlerden oluştu.
Sanayi girişimleri ihracatlarının %47,5’ini AB (27) ülkelerine yaparken, ithalatlarının %33,6’sı yine bu ülkelerden gerçekleşti. Ticaret sektöründe de AB ülkeleri, ithalatın ana kaynağı oldu.
İmalat sanayi ürünleri ihracatının %58,3’ü ana faaliyeti sanayi olan girişimler tarafından gerçekleştirilirken, bu girişimlerin ihracatının %96,5’i imalat ürünlerinden oluştu. İthalatta ise imalat ürünlerinin %44,8’i ticaret, %44,2’si sanayi sektöründeki girişimler tarafından yapıldı.
Dış ticarette yoğunlaşma eğilimi de sürdü. İhracatın %49,8’i ve ithalatın %64,6’sı en fazla dış ticaret yapan ilk 500 girişim tarafından gerçekleştirildi. İlk 5 girişim, toplam ihracatın %8,5’ini ve ithalatın %13,8’ini yaptı.
Girişimlerin büyük kısmı sınırlı sayıda ülke ile ticaret yaptı. 2024’te ihracat yapan girişimlerin %37,7’si sadece bir ülkeye ihracat gerçekleştirirken, ithalat yapan girişimlerin %71,2’si tek bir ülkeden ithalat yaptı. Ancak, yirmi ve daha fazla ülke ile dış ticaret yapan girişimlerin ihracattaki payı %57,6, ithalattaki payı ise %57,9 olarak ölçüldü.
Bir sonraki “Girişim Özelliklerine Göre Dış Ticaret İstatistikleri” bülteninin Eylül 2026’da yayımlanması planlanıyor.